Een volle zaal bij de opening (foto door auteur)Op 24 November 2017 was R-LINK aanwezig op het Eerste Leefstraat Congres in Gent. Op dit congres werd het Leefstraat-initiatief van Lab van Troje gepresenteerd.  Er werden er een aantal algemene thema’s aangesneden die belangrijk zijn voor het initiatief. Bij een Leefstraat is de weg voor 1-3 (zomer) maanden afgesloten voor auto’s en maken parkeerplekken en asfalt plaats voor nepgras en meubilair. Daarnaast worden er allerlei spontane activiteiten georganiseerd (zie onderstaande foto; zie ook de website van de Leefstraat en mijn artikel in Cities).

Dries Gysels (Lab van Troje) presenteert de ontwikkeling van de Leefstraat met veel voorbeelden (foto door auteur)

Co-creatie was een centraal thema op het congres. Het congres was daarmee een zeer relevante plek voor R-LINK onderzoekers. Creatie wordt door het Lab van Troje begrepen als een circulair proces van verbeelden, neerzetten, doen en reflecteren om weer iets nieuws te verbeelden en zo een volgende cirkel te beginnen. De ‘co’ in co-creatie gaat volgens Dries Gysels over gelijkwaardige participatie door verschillende partijen.  In de presentaties en panelgesprekken  werd duidelijk dat tijdens het proces van de realisatie van Leefstraten conflict omarmd moet worden. Als mensen het oneens zijn met elkaar – wat vaker het geval is als het gaat om de inrichting van openbare ruimte – moet er naar manieren gezocht worden om toch met elkaar in gesprek te gaan. Dit lukt niet altijd, zo kan het gebeuren dat een Leefstraat niet doorgaat omdat bijvoorbeeld een aantal mensen in de buurt toch aandringen dat ze een parkeerplek voor de deur nodig hebben. Veelal blijkt het wel mogelijk om tot een oplossing gekomen, aangezien er veel Leefstraten gerealiseerd worden. Burgers en gemeenten veronderstellen bijvoorbeeld dat het verwijderen van parkeerplekken onacceptabel is, of dat diensten zoals het ophalen van afval alleen binnen de huidige straatinrichting mogelijk is. Met interactief en spontaan gebruik van straten als openbare ruimte, bewijst de Leefstraat het tegenovergestelde

Roel Vanderbeuren (Stad Gent, kabinet schepen van mobiliteit), Philippe Van Wesenbeeck (Stad Gent, Stedenbouw), Stefan Van Hove (Stad Gent, Ontmoeten & Verbinden), Marleen Brissard (IVAGO) en Tim Scheirs (VENECO); moderatie Dries Gysels (foto door auteur)

Tim Scheirs, eerst bij het project als ambtenaar betrokken (nu werkt hij voor VENECO) schrijft in zijn presentatie: “Zowel het Lab van Troje als de Stad [Gemeente] hoopten dat op het einde van de rit de magische recepten gingen klaarliggen. Niets is minder waar… Maar in de plaats daarvan hebben ze er wél zéér goed opgeleide koks voor gekregen.” Het Lab van Troje stopt in 2017 met het neerzetten van Leefstraten, zodat de Gemeente en/of burgers zelf kunnen bedenken of zij in willen zetten op het realiseren van Leefstraten. Ondanks dat het Lab stopt, zijn alle betrokkenen op hun eigen manier ‘koks’ geworden voor het opzetten van soortgelijke initiatieven, of voor het anders nadenken over bijvoorbeeld straatinrichting, straatbeheer en mobiliteit. Een klassiek voorbeeld van sociaal leren, wellicht!

Nederland heeft zich al eerder laten inspireren door de Gentse Leefstraat, en er zijn soortgelijke initiatieven ontstaan in Rotterdam, Amsterdam en Utrecht, met verschillende resultaten. Het Eerste Leefstraat Congres (er komen dus wellicht nog meer!) geeft in ieder geval de tijd en een ontmoetingsplek voor een bredere reflectie op dit onderwerp, op soortgelijke initiatieven en zelfs op co-creatie in het algemeen. Al met al dus een inspirerend evenement voor R-LINK!