Lokale politiek en corruptie. Het zijn twee dimensies van stedelijke ontwikkeling waar je moeilijk om heen kunt als je de krant leest. Het zijn ook twee dimensies waar we vaak omheen denken, als we wetenschappelijk onderzoek doen naar nieuwe ontwikkelingen. Misschien omdat lokale politiek grillig is en de trends minder constant zijn dan die van bijvoorbeeld globalisering. Corruptie beschouwen we misschien als een virus dat bestreden moet worden als het toeslaat, niet als een intrinsieke dimensie van stedelijke ontwikkeling. En al helemaal niet als verklaring waarom het ene stedenbouwkundige concept beter aanslaat dan het andere (ik heb me weleens afgevraagd of het succes van de hoogbouw van Le Corbusier viel te verklaren aan de corruptiegevoeligheid van het ontwerp dat op vele plekken kon worden gerealiseerd – speculatiekansen – en met grootschalige contracten voor bijvoorbeeld vuilnisophaaldiensten en loodgieterswerk kwam – strijkstokmogelijkheden -).

Je kunt politiek en corruptie niet wegdenken, als je het hebt over een van de belangrijkste r-link thema’s: de betrokkenheid van burgers en kleine lokale organisaties bij stedelijke ontwikkeling.

Veranderingen in buurten, – bestemmingswijzigingen, opknapbeurten, investeringen – betekenen dat er miljoenen euro’s en dollars door buurten stromen waar gemiddelde inkomens vaak onder de 30 duizend euro per jaar liggen. Maar zelfs in buurten waar men gemiddeld drie keer modaal verdient, is een miljoeneninvestering een unieke gebeurtenis die maar eens in de zoveel tijd plaatsheeft.

Die investeringen kunnen de carrière van lokale politici maken of breken. En flinke bedragen van 50.000 euro voor de steun van een lokale organisatie of persoon, zijn opeens niet meer dan een fooi.

Misschien moeten we wel vaststellen dat politiek gekonkel en corruptie op enig moment toeslaan bij stedelijke ontwikkeling en dat het niet (uitsluitend) gaat om het voorkomen ervan, maar vooral om het ontwikkelen van een strategie voor wanneer het heeft toegeslagen. Wat te doen: als het gekonkel is ontmaskerd, en de corrupten zijn opgepakt?

Community garden

Misschien dat ik en Jan Willem Duyvendak daarvan nog wel het meest onder de indruk waren toen we kennis namen van het baanbrekende ontwikkelingswerk van de organisatie We Stay/ Nos Quedamos in the wijk Melrose in the South Bronx. Melrose was 25 jaar geleden nog burned out – de gebouwen waren in de brand gestoken omdat de verzekeringspremies meer opleverden dan de exploitatie –. Maar nu maakt ze een levendige, smeltkroes indruk met opgeknapte 19e eeuwse monumenten, functionele nieuwbouw, lokale winkels en community gardens die verwijzen naar de Puertoricaanse roots van een groot deel van de lokale bevolking. We zijn er ontvangen door the South Bronx Development Corporation (SOBRO), rondgeleid door Ed Garcia Condé (die een blog welcome to the bronx bijhoudt. En ervan droomt de eerste LGBT-bar in de buurt te openen) en nu te gast bij Anthony Winn van We Stay/ Nos Quedamos.

De afgelopen dagen hebben we veel dilemma’s gehoord, die de discussies over de wijk bepalen. Gentrification vs Community Development. Affordable housing vs Low Income Housing. Flagship Stores vs Local Retail. The Bronx vs Manhattan. 

Die dilemma’s representeren de standpunten van verschillende organisaties maar ze zijn het allemaal over een ding eens. The South Bronx is geweldig goed ontsloten met metro’s en rich people uit Manhattan kloppen op de deur om de mooie plekken te gaan bewonen. Van de andere kant, zoals de mensen van SOBRO benoemen, vroeger wilde inwoners uit Melrose studeren om nooit meer terug te hoeven komen. Nu willen ze studeren, om er terug te kunnen keren in een mooiere woning.

Betaalbare woningen in Melrose

In de ontwikkelingsdiscussies zijn corruptie en lokale politiek steeds aanwezig. SOBRO had ermee te maken,  bij We Stay/ Nos Quedamos was het de dochter van de legendarische oprichtster Yolanda Garcia, Yolanda Gonzales die in 2013 werd gearresteerd omdat ze 900 duizend dollar stal van de organisatie waar ze haar moeder als directeur opvolgde.

Wij praten met Anthony Winn over We Stay / Nos Quedamos. Hij vertelt trots (‘today, I can sing the song’) over de organisatie waar hij nu na omzwervingen door de Verenigde Staten als Chief Operating Officer werkt. We vragen hem verwonderd hoe zo’n lokale organisatie zo’n groot corruptieschandaal overleeft en hoe ze haar eigen identiteit behoudt temidden van zoveel politieke druk om de gentrification meer te omarmen. ‘We are rooted in the community’, zegt hij. En hij vertelt over de vele functies die de ‘community development organization’ voor de buurt vervult. Ze ontwikkelen betaalbare woningbouw, maar er komen ook veel mensen komen langs om even een praatje te maken. ‘Corruptie is overal,’ zegt hij. ‘and New York is the blueprint of it.’ Hij ziet corruptie als onderdeel van de evolutie van een organisatie. Ergens op de weg naar volwassenheid, vindt een corruptieschandaal plaats.

Dat is misschien wel een aardige invalshoek voor ons onderzoek, denk ik, niet om corruptie heen denken maar het beschouwen als onderdeel van een proces van volwassenwording.

Categorieën: Blog